Mimarlık ve iç mimarlık web sitesi: neye ihtiyaç var?
Mimarlık hizmeti, bir yapının imar durumuna uygun tasarlanmasını, ruhsata esas projenin hazırlanmasını ve uygulamanın projeye göre yürütülmesini kapsar. İç mimarlık ise iç mekânın kullanımı, malzemesi, aydınlatması ve mobilyasıyla ilgilenir. Türkiye'de yapı ruhsatı 3194 sayılı İmar Kanunu ve Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği çerçevesinde ilgili belediyeden alınır; taşıyıcı sisteme, cepheye ya da kullanım amacına dokunan tadilatlar da izin sürecine tabidir. Boya, kaplama ve dolap yenilemesi gibi işler genellikle izin gerektirmez. Mimar ya da iç mimar seçerken Mimarlar Odası veya İç Mimarlar Odası kaydını kontrol etmek, hizmet kapsamını, teslim edilecek çizimleri ve telif konusunu yazılı sözleşmeyle netleştirmek gerekir. Tescilli yapılarda yapılacak işler için koruma bölge kurulu onayı gerekir. Bu sitede süreç adımları, hizmet başlıkları, sık sorulan sorular, sözlük ve iş sahibi için kontrol listesi yer alır.
Aşağıdaki hizmet sayfaları ve sık sorulanlar Mimarlık ve iç mimarlık demosunda hazır gelir; metinler örnektir, kurulumda firmanıza göre düzenlenir.
Demoda hazır gelen hizmet sayfaları
Mimari proje
Arsa ve imar durumuna göre avan projeden ruhsata esas mimari projeye kadar yapı tasarımı.
İç mimari tasarım
Konut, ofis ya da ticari mekânlarda plan düzeni ile malzeme, aydınlatma ya da mobilya tasarımı.
Uygulama projesi
Şantiyede kullanılacak ölçekli plan ile kesitler, sistem detayları ve imalat çizimleri.
Tadilat ve dönüşüm projesi
Mevcut yapıda plan değişikliği ya da kullanım amacı değişikliği ve yenileme için rölöve ile proje.
Ruhsat süreçleri
Yapı ruhsatı ya da tadilat ruhsatı ile yapı kullanma izni için belge hazırlığı ve başvuru takibi.
Uygulama kontrolü
Şantiyede işin projeye ve detaylara uygun yapılıp yapılmadığını düzenli ziyaretlerle izleme.
Rölöve ve restorasyon projesi
Mevcut ve tarihi yapılarda ölçüm ile belgeleme, restitüsyon ve restorasyon projesi hazırlığı.
Demodaki kontrol listesi
- Mimar ya da iç mimarın meslek odası kaydını sorgulayabildiniz mi?
- Teklifte hangi aşamaların ve kaç revizyonun dahil olduğu yazıyor mu?
- Yazılı hizmet sözleşmesi yapılıyor mu, telif konusu yer alıyor mu?
- Parselin imar durumu ya da binanın onaylı projesi temin edildi mi?
- Yapılacak işin izne bağlı olup olmadığı baştan konuşuldu mu?
- Taşıyıcı sisteme dokunan değişiklikler için mühendis incelemesi planlandı mı?
- Apartmanda ortak alan ya da cephe işi varsa kat maliklerinin onayı alındı mı?
- Uygulama kontrolünün kapsamı ve ziyaret sıklığı belirlendi mi?
Bu maddelerin bir kısmını sitenizde otomatik ölçebilirsiniz: ücretsiz site karnesi.
Sık sorulanlar
Tadilat için proje gerekir mi?
Her tadilat proje istemez. Boya, kaplama, dolap ya da armatür değişimi gibi işler genellikle izne bağlı değildir. Taşıyıcı sisteme dokunan, dış cepheyi değiştiren ya da kullanım amacını değiştiren işlerde ise belediyenin izin süreci uygulanır ve proje hazırlanır. Apartmanlarda ortak alanı ve cepheyi etkileyen işlerde kat maliklerinin onayı da gerekebilir. Emin değilseniz işe başlamadan önce rölöve ve onaylı proje karşılaştırması yaptırmak doğru olur.
Tasarım süreci nasıl ilerler?
İlk adım ihtiyaç görüşmesidir; ardından yerinde ölçü ve rölöve alınır. Bu ölçüyle konsept ve avan proje hazırlanır, sizinle birlikte değerlendirilir. Onaylanan tasarım, ruhsat gerekiyorsa ruhsata esas projeye, ardından uygulama projesine dönüşür. İş sahaya çıktığında uygulama kontrolüyle çizimlere uygunluk izlenir. Her aşamanın sonunda onayınız alınır ve bir sonraki aşamaya öyle geçilir.
Mimar ile iç mimar arasındaki fark nedir?
Mimar yapının bütününü tasarlar. Yerleşim ile kütle, plan, cephe ve ruhsat projesi bu kapsamdadır. İç mimar ise iç mekânların kullanımı ve düzeniyle ilgilenir. Malzeme ile aydınlatma ve mobilya da onun alanıdır. İki meslek de TMMOB bünyesindeki kendi odalarına kayıtlıdır ve görev alanları ilgili mevzuat ve oda düzenlemeleriyle belirlenir. Yeni yapı ve ruhsat işinde mimar, mevcut mekânın yenilenmesinde iç mimar öne çıkar.
Proje ücreti nasıl belirlenir?
Ücret işin türüne ve yapının büyüklüğüne göre belirlenir. Hizmetin kapsamı ile istenen çizim ayrıntısı da hesaba girer. Mimarlar Odası ve İç Mimarlar Odası, üyelerinin uyması gereken ücret esaslarını kendi düzenlemeleriyle yayımlar. Teklif alırken hangi aşamaların dahil olduğunu yazılı görmenizi öneririz. Kaç revizyon ile kaç şantiye ziyareti olduğu da yazmalıdır. Kapsamı net bir sözleşme anlaşmazlıkları azaltır.
Sözleşme yapmak gerekli mi?
Evet, yazılı bir hizmet sözleşmesi hem sizin hem de proje müellifinin haklarını korur. Sözleşmede hizmetin kapsamı ile teslim edilecek çizimler ve aşamalar yer almalıdır. Ödeme planı ile revizyon sınırı ve telif konusu da yazılmalıdır. Mimarlar Odası, mimarlık hizmetleri için örnek sözleşme metinleri de yayımlamaktadır. Ruhsat başvurularında bazı belediyeler proje müellifiyle yapılmış sözleşmeyi de dosyada ister.
Projenin telif hakkı kime aittir?
Mimari eserler 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında korunur. Projenin size ait yapıda kullanılması sözleşmeyle düzenlenir; aynı projenin başka bir arsada kullanılması ya da müellifin izni olmadan değiştirilmesi ayrı bir konudur. Bu yüzden telif ve değişiklik hakları sözleşmede açıkça yazılmalıdır. Projede değişiklik gerektiğinde önce müellifle konuşmak doğru yoldur.
Örnek demo isteyin
Firmanızın kamuya açık bilgileriyle hazırlanmış örnek bir site gösterelim (Mimarlık ve iç mimarlık). Eksik bilgiler yer tutucu olarak kalır; uydurma yorum, fiyat ya da rakam eklemeyiz.
Hazır örneği şimdi görebilirsiniz: Mimarlık ve iç mimarlık canlı demo sitesi (5 farklı tasarım, yönetim paneli dahil; bilgiler örnek ve yer tutucudur).